Mevsimler Değil, İnsanlık Çığırından Çıktı

Takvimler artık sadece rakamdan ibaret. Aralık ayında bahar havası, kışın ortasında yaz güneşi… “Mevsimler şaştı” diyoruz ama asıl şaşan mevsimler değil; insanın kendisi. Çünkü tabiat hiçbir zaman durduk yere yön değiştirmez. Doğa, insanın yaptıklarına cevap verir. Bugün yaşadığımız iklim karmaşası, aslında insanın iç dünyasındaki karmaşanın yeryüzüne yansımasından başka bir şey değil.

İnsan bu dünyaya sahip olmak için değil, emanetçi olmak için geldiğini biliyor. Biliyor ama unutuyor. Daha doğrusu hatırlamak işine gelmiyor. Ağaç kesiliyor, “ekonomi” deniyor. Deniz kirleniyor, “gelişim” deniyor. Plastik atıklar çaylara, denizlere boca ediliyor; sonra seller geldiğinde, kuraklık kapıya dayandığında herkes şaşkın. Oysa sonuç, sebebin aynasıdır.

Bugün çevre kirliliğini sadece çöp, duman, beton olarak konuşuyoruz. Oysa asıl kirlilik insanın zihninde ve vicdanında başladı. Merhamet kirlendi, sorumluluk kirlendi, ahlak kirlendi. Akrabalık bağları menfaate yenildi, komşuluk duvarların ardında kayboldu. İnsan, varoluş gayesini unuttu; “Ben kimim, neden buradayım, nereye gidiyorum?” sorularının yerini “Daha fazlasını nasıl tüketirim?” aldı.

Allah’ı unutan bir insanlık, hesabı da unutur. Hesabı unutan, sınırı tanımaz. Sınırı tanımayan insan ise doğayı da, canlıyı da, geleceği de tüketir. Bugün iklim krizi diye konuştuğumuz mesele; aslında bir ahlak krizidir. Vicdan terazisi bozulmuş bir insanlığın ürettiği küresel bir sonuçtur.

Mevsimlerin dengesizliğiyle insanın ruh hali arasındaki bağ hiç bu kadar görünür olmamıştı. Nasıl ki insan iç dünyasında savruluyorsa, rüzgârlar da savruluyor. Nasıl ki insan ölçüyü kaybettiyse, yağmurlar da ölçüsünü kaybediyor. Bir yerde kuraklık, bir yerde sel… Tıpkı bir yerde açlık, bir yerde israf olduğu gibi.

Dünya artık sadece çevresel bir alarm vermiyor; ahlaki bir alarm çalıyor. “Dur” diyor, “Bu gidiş gidiş değil.” Çünkü insan tabiatla savaşamaz; savaştığını sandığında aslında kendini yaralar. Kesilen her ağaç, kirletilen her deniz; geleceğin çocuklarından çalınmış bir nefes demektir.

Çözüm, birkaç geri dönüşüm kutusuyla sınırlı değil. Elbette çevre politikaları, bilimsel çözümler, teknolojik önlemler şart. Ama bunların hepsi, insanın iç dünyası düzelmeden eksik kalır. Önce insan, kendine dönmeli. Emanet bilincini hatırlamalı. “Ben bu dünyada misafirim” diyebilmeli. Ahlakı, merhameti, sorumluluğu yeniden hayatın merkezine koymalı.

Belki o zaman mevsimler de sakinleşir. Çünkü insan kendine gelirse, dünya da nefes alır. Aksi halde kaybolan sadece mevsimler olmayacak; insanlık da kendi adını tarihten sildirecek.