Nöbetçi Eczaneler
1878’in o karanlık yazında Batum limanı kalabalıktan görünmez olmuştu.
Rus ordusunun şehre girişinin hemen ardından, limanda Osmanlı idaresinin organize ettiği gemiler birbiri ardına demir alıyordu. Müslüman Gürcü aileler, yüzyıllardır yaşadıkları köyleri, evleri, mezar taşlarını ardında bırakarak bu gemilere biniyor; yanlarına sadece alabilecekleri birkaç parça eşya ve unutulmaz hatıralarını alıyorlardı. Berlin Antlaşması’nın Batum’u, Artvin’i ve çevresini Rus egemenliğine bırakması, bölgede büyük bir göç dalgasını tetiklemişti. Osmanlı’nın Muhacirin Komisyonu, bu insanların güvenli şekilde Anadolu’ya taşınması için Karadeniz kıyılarında sefer üstüne sefer düzenlemişti.
Bu “Batum gemileri”, bugün Türkiye’deki Gürcü topluluklarının ortak hafızasında hâlâ canlıdır. Trabzon’a, Samsun’a, İstanbul’a ve oradan da Sakarya’nın, Düzce’nin, Bolu’nun bereketli topraklarına dağılan aileler, geldikleri bu yeni yurdu kısa sürede benimsedi. Yeni vatanlarında hem kültürlerini yaşattılar hem de bağlılıklarıyla Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan devlet geleneğinin bir parçası oldular.
Gürcüler: Dilinden, kültüründen ve Türkiye’ye bağlılığından vazgeçmeyen bir halk
Aradan geçen 146 yılda Türkiye’deki Gürcüler hiçbir zaman:
-
dillerinden,
-
kültürlerinden,
-
örf ve adetlerinden,
-
Türk devletine olan bağlılıklarından,
-
Cumhuriyet ve Türk Bayrağı altında yaşamaktan
vazgeçmedi, vazgeçmeyecekler de.
Bu bağlılık, göçün acısını değil; bu topraklarda yeniden kök salmanın gururunu taşıyan bir bağlılıktır.
Düzce Gürcü Derneği: Kısıtlı imkânlarla büyük bir kültür mücadelesi
Bugün Düzce’de yaşayan Gürcü aileler, atalarının Batum gemileriyle başlayan yolculuğunu kültürel bir hafızaya dönüştürmek için büyük çaba gösteriyor. Özellikle Düzce Gürcü Derneği’nin yaptığı faaliyetleri uzun süredir ilgiyle takip ediyorum.
Kısıtlı imkânlarla, büyük bir inançla çalışan dernek yöneticilerini gönülden kutluyorum. Çünkü yaptıkları iş, bir kültürü “hatırlamak” değil, onu geleceğe taşımak.
Derneğin çatısı altında:
-
Gürcü dili kursları düzenleniyor,
-
Gürcü halk dansları öğretiliyor,
-
Gürcü mutfağının incelikleri tanıtılıyor,
-
Gürcistan’dan getirilen uzman eğitimciler, çocuklara ve gençlere kültürel değerleri birebir aktarıyor,
-
Aile büyüklerinin hafızasında kalan hikâyeler genç nesillere aktarılıyor.
Bu çalışmalar sadece bir kültürü yaşatmak değil; aynı zamanda kimliğini bilen, köklerini tanıyan ve yaşadığı ülkeye daha güçlü bağlarla sarılan bir toplum oluşturma çabasıdır.
Düzce’deki Gürcü Derneği’nin yaptığı iş, sessiz ama çok kıymetli bir kültür seferberliğidir.
Son söz
Batum’dan kalkan o gemiler, bir halkı yeni bir vatanla buluşturdu. Bugün Düzce’de, Sakarya’da, Artvin’de, Bursa’da yaşayan Gürcüler; diline sahip çıkan, kültürünü yaşatan ama aynı zamanda Türkiye Cumhuriyeti’nin sadık evlatları olmayı sürdüren insanların hikâyesidir.
Geçmişi unutmadan, geleceği inşa eden herkese selam olsun.
YORUMLAR