KIDEM TAZMİNATI VE İHBAR TAZMİNATI HESAPLAMA REHBERİ. Bu haftaki yazımız tüm iş camiasının bildiğini düşündüğü bir konu… Bakalım ne kadarı doğru.

1. Giriş

Türk iş hukukunda işçinin işten ayrılması veya iş akdinin feshedilmesi halinde bazı tazminat hakları doğabilir. Bunların başında kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı gelir. Her iki tazminatın dayanağı 4857 sayılı İş Kanunu’dur. Bu yazımızda bu tazminatların ne olduğu, hangi şartlarda doğduğu ve nasıl hesaplanacağı detaylıca ele alınacaktır.

—

2. Kıdem Tazminatı Nedir?

Kıdem tazminatı, işçinin iş yerindeki hizmet süresi boyunca çalışmasının karşılığı olarak işverence ödenmesi gereken bir tazminattır. Temel amacı, işçinin iş güvencesini sağlamak ve işçinin sadakatine karşılık bir güvence sunmaktır.

—

3. Kıdem Tazminatı Şartları

Bir işçinin kıdem tazminatı alabilmesi için bazı şartlar aranır:

İşçinin en az 1 yıl çalışmış olması,

İş akdinin işveren tarafından haksız nedenle feshedilmesi,

İşçinin haklı nedenle iş akdini feshetmesi,

Erkek işçinin askerlik nedeniyle ayrılması,

Kadın işçinin evlendikten sonra 1 yıl içinde işten ayrılması,

İşçinin emeklilik şartlarını sağlaması,

İşçinin ölümü.

 

—

4. Kıdem Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Kıdem tazminatı, her tam yıl için işçiye 30 günlük brüt ücret üzerinden ödenir. Bir yıldan artan süreler için de orantılı ödeme yapılır.

Formül:

> Kıdem Tazminatı = (Brüt Ücret + Süreklilik Arz Eden Yan Haklar yol yemek ikramiye vs. -fazla mesai ücreti dikkate alınmaz.-) × Çalışma Yılı -1 yıldan sonra ay ve gün hesabı dikkate alınır.

 

Örneğin:

Brüt maaş: 40.000 TL

Çalışma süresi: 5 yıl 6 ay

Hesap:

5 yıl için: 40.000 TL × 5 = 200.000 TL

6 ay için: 40.000 TL ÷ 12 × 6 = 20.000 TL

Toplam: 220.000 TL

Not: Yıllık kıdem tazminatı tavanını aşamaz. Tavan, her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir.

—

5. İhbar Tazminatı Nedir?

İhbar tazminatı, iş sözleşmesinin kanunda belirtilen ihbar sürelerine uyulmaksızın feshedilmesi halinde ödenir. Amaç, işçiye yeni bir iş bulması için süre tanımaktır.

—

6. İhbar Süreleri

Kanuna göre ihbar süreleri çalışma süresine göre belirlenir:

6 aya kadar çalışan için: 2 hafta

6 ay – 1,5 yıl arası çalışan için: 4 hafta

1,5 yıl – 3 yıl arası çalışan için: 6 hafta

3 yıldan fazla çalışan için: 8 hafta

Bu süreler hem işveren hem işçi için geçerlidir.

—

7. İhbar Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Formül:

> İhbar Tazminatı = (Brüt Ücret + Süreklilik Arz Eden Yan Haklar) ÷ 30 × İhbar Süresi (gün)

 

Örneğin:

Brüt maaş: 40.000 TL

Çalışma süresi: 4 yıl

İhbar süresi: 8 hafta (56 gün)

Hesap:

Günlük brüt ücret: 40.000 TL ÷ 30 = 1.333 TL

56 gün: 1.333 TL × 56 = 74.648 TL

 

—

8. Sonuç

Kıdem ve ihbar tazminatı, işçilerin işten ayrılma süreçlerinde mali güvenlik sağlar. Hesaplamalarda brüt ücret, düzenli ödenen primler, ikramiye gibi süreklilik arz eden ödemeler dikkate alınmalıdır. Tavan, damga vergisi gibi ayrıntılar unutulmamalıdır. Her somut durumda bir hukuk uzmanından görüş almak faydalıdır. Sevgi ve saygıyla kalınız… Avukat Arabulucu Ersin BOZKURT

—