Yaklaşık 25 yılı aşkın zamandır hemşehri derneklerinin, sivil toplum kuruluşlarının ve toplum çalışmalarının içerisindeyim.

Bu süre, insana çok şey öğretir.

Kimin gerçekten memleket sevdasıyla koşturduğunu, kimin gecesini gündüzüne kattığını, kimin hiçbir karşılık beklemeden insanların derdiyle dertlendiğini zaman gösterir.

Aynı şekilde kimin STK’ları bir hizmet alanı olarak, kimin ise kendisine bir vitrin olarak gördüğünü de zaman gösterir.

Ben bunların hiçbirisini isim isim yazmayacağım.

Çünkü bazı şeyleri herkes bilir ama herkes konuşmaz.

Hem zaten mesele kişiler değil.

Mesele zihniyet.

Asıl dikkatimi çeken şey şu:

Hayatının herhangi bir döneminde topluma, memlekete, köyüne, şehrine veya hemşehrilerine kayda değer bir katkı sunmamış insanların; yıllardır aynı nakaratı tekrarlayarak STK’ları, dernekleri ve emek veren insanları eleştirmesi…

İşte insanı düşündüren asıl mesele budur.

Yirmi yıl geçiyor, eleştiri aynı.

Otuz yıl geçiyor, söylem aynı.

İnsanlar değişiyor, yönetimler değişiyor, dernekler değişiyor ama bazı insanların gündemi hiç değişmiyor.

Hep eleştiri… Hep kusur… Hep başkasının eksiği…

Peki kendi yaptığınız ne?

İşte bu soruya gelince ortalık sessizleşiyor.

Çünkü eleştirmek bedava.

Meydanlarda konuşmak kolay.

Kahvehane köşelerinde ahkâm kesmek kolay.

Sosyal medyada klavye başına geçip insanlara ders vermek daha da kolay.

Zor olan ne?

Zor olan bir derneğin kapısını açıp yıllarca gönüllü çalışmak.

Zor olan cebinden para harcamak.

Zor olan zamanından fedakârlık etmek.

Zor olan hasta bir hemşehrinin kapısını çalmak.

Zor olan öğrencinin eğitimine destek olmak.

Zor olan memleketin bir sorununu çözmek için Ankara’nın, İstanbul’un, bakanlığın, belediyenin veya ilgili kurumların kapısını aşındırmak.

Zor olan, hiçbir karşılık beklemeden insanlara faydalı olmaktır.

İşte herkesin yapamadığı da budur.

Bazıları hayatı boyunca taşın altına elini koymaz ama taşın altında elini ezmiş insanların neden yorulduğunu sorgular.

Bazıları bir tuğla koymaz ama yıllarca emek verilerek yapılmış binanın neden istediği gibi olmadığını anlatır.

Bazıları bir fidan dikmez ama ağacın neden yeterince büyümediğini eleştirir.

Bu nasıl bir anlayıştır?

Sivil toplum kuruluşları elbette eleştirilebilir.

Hatta eleştirilmelidir.

Yanlış varsa söylenmelidir. Eksik varsa gösterilmelidir. Yönetimde hata varsa açıkça ifade edilmelidir.

Ama eleştirinin de bir namusu vardır.

Yapıcı eleştiri başka şeydir, yıllarca hiçbir sorumluluk almadan sürekli kusur aramak başka şey.

Birincisi topluma katkıdır.

İkincisi ise sadece gürültüdür.

Üstelik bazı insanlar gençliklerinde ne yapmadılarsa yaşlılıklarında da aynı şeyi yapmaya devam ediyor.

Yıllar geçiyor, yaş ilerliyor ama zihniyet değişmiyor.

Hâlâ başkasının yaptığıyla meşguller.

Hâlâ başkasının koltuğunu konuşuyorlar.

Hâlâ başkasının hatasını anlatıyorlar.

Hâlâ “Şu dernek şöyle, bu dernek böyle” diyorlar.

İyi de kardeşim…

Sen ne yaptın?

Bir kez de kendini anlat.

Bir kez de yaptığın bir hizmeti ortaya koy.

Bir kez de “Ben şu insanın hayatına dokundum, şu öğrencinin elinden tuttum, şu köyün şu sorununu çözdüm, şu memlekete şu katkıyı sağladım” diyebil.

Bunu söyleyebiliyor musun?

İşte mesele tam da burada başlıyor.

Çünkü insan başkasını eleştirirken çok cesur olabilir.

Ama kendisiyle yüzleşmeye gelince aynı cesareti göstermek her zaman kolay değildir.

Ben 25 yılı aşkın sürede çok insan gördüm.

Çalışanı da gördüm, konuşanı da.

Üreteni de gördüm, üretenlerin arkasından konuşanı da.

Kendi imkânıyla insanlara koşanı da gördüm, hiçbir şey yapmadan yapılan işleri küçümseyeni de.

Ve şunu öğrendim:

Zaman, herkesi yerli yerine koyuyor.

Bugün alkışlanan yarın unutulabilir.

Bugün eleştirilen yarın yaptığı hizmetlerle hatırlanabilir.

Ama samimi emek, er ya da geç kendisini belli eder.

Çünkü toplumun hafızası sandığımızdan daha güçlüdür.

Kimin gerçekten çalıştığını da bilir, kimin sadece konuştuğunu da.

Kimin ihtiyaç olduğunda ortaya çıktığını da bilir, kimin sadece eleştiri zamanı göründüğünü de.

Bu yüzden kimseye geçmişinin hesabını sormaya niyetim yok.

Kim ne yaptıysa kendi vicdanında taşıyor.

Benim derdim başka.

Sivil toplum kuruluşları dedikodu ve hesaplaşma alanı değildir.

STK’lar; makam, unvan ve kişisel gösteriş alanı da değildir.

STK’lar, topluma hizmet etmenin, dayanışmanın ve ortak bir değer üretmenin alanıdır.

Orada bulunan herkesin kendisine sorması gereken soru çok basit:

“Ben bu topluma ne kattım?”

Cevap varsa mesele yok.

Ama cevap yerine yıllardır başkalarının yaptıklarını anlatıyorsanız, belki de biraz susup kendi yaptıklarınıza bakmanın zamanı gelmiştir.

Çünkü insanın toplumdaki gerçek itibarı, kendi hakkında anlattığı hikâyeyle değil, başkalarının onun hakkında söylemek zorunda kaldığı güzel sözlerle ölçülür.

Son sözüm şudur:

Memlekete hizmet edenler zaten işinin başında.

Onlar konuşmaktan çok çalışıyor.

Onlar alkış beklemeden koşuyor.

Onlar makam aramadan sorumluluk alıyor.

Ve onlar, yaptıklarını anlatmak yerine yenisini yapmaya devam ediyor.

Geriye kalanlara ise sadece bir soru düşüyor:

“Bunca yıl konuştunuz… Peki, geriye ne bıraktınız?”

Cevabınız yoksa, belki de başkalarını eleştirmeden önce kendi hayatınızın muhasebesini yapmanın zamanı gelmiştir.

Çünkü topluma hiçbir şey katmadan, topluma katkı sağlayanları sürekli eleştirmek; insanın kendi eksikliğini başkasının üzerinden gizlemesinden başka bir şey değildir.