Nöbetçi Eczaneler
Bilindiği üzere emekli aylığına hak kazanma, kişinin işe giriş tarihi, ödediği prim günü, prime esas kazançlar ve yaş kriterine göre belirleniyor. Ayrıca ödediği prim gün sayısı, prime esas kazançlar yani ödediği prim miktarı, enflasyonda ki artışlar ve yıllık büyüme oranlarında ki artışlar, başlangıçta emekli maaşının hesaplanmasında temel kriterler.
Bu durumda 2024 yılı aralık ayında enflasyon ve büyüme oranları belli olacağı için şimdiden kesin bir şey söylemek mümkün değil. Ancak Merkez Bankası tahminlerini veri olarak kabul edip, tahmini bir hesap yapılabilir. Bunun için, bu güne kadar çıkmış veriler ile MB tahminlerini veri olarak değerlendirerek tahmini bir hesap yapmaya çalışacağız.
NASIL HESAPLANIR?
Hesaplamada en önemli kriter belli dönemler için belirlenmiş oranlardır:
1999 ve öncesi ödenen primler
01.01.2000-30.09.2008 arası ödenen primler
01.10.2008 sonrası ödenen primler
2000 öncesi döneme ait emekli maaşı hesaplanırken, “Gösterge Oranı” kullanılırken, 2000 sonrası bu terkedilmiş, yerine enflasyon ve büyüme oranına göre hesaplanan “Güncelleme Katsayısı” kullanılmaya başlanmıştır. “Güncelleme Katsayısı” hesabında 2000-2008 yılları arasında enflasyon ve büyüme oranının tamamı alınırken, 2008 Ekim ayından sonra enflasyon oranının tamamı ile büyüme oranının %30’u baz alınmaya başlamıştır. Bu şekilde hesaplanan dönemsel kazançlar toplamı, toplam prim ödeme gün sayısına bölünerek –ortalama günlük kazanç- bulunur. Günlük kazancın 30 katı, aylıkların hesabına esas –ortalama aylık kazanç- ile aylık bağlama oranının çapılması ile tahsis edilecek aylık bulunmaktadır.
Şimdi gelelim asıl soruya:
2024 yılında yapılacak başvurularda;
2023 yılı katsayısı ( TÜFE’nin tamamı + GSYH’nin %30’u) + 1
TÜFE: %64,77 x %100 =0,6477 GSYH: %4,5 x %30 =0,0135
2023 yılı katsayısı: 0,6477+0,0135+1= 1,6612
Ayrıca Ocak’ta %49,25 Temmuz’da %24,73 zam yapılmıştır. Bu zamlar 2024 yılında emekli olacak herkes için geçerlidir.
2024 yılında yapılacak başvurularda ise MB beklentisi 2024 yıllık enflasyonu %38, Büyüme oranı %4 beklenmektedir. Bu durumda:
2024 yılı katsayısı :(%38 x %100)+(%4 x %30)+1
= 0,38+0,012+1
=1,3920 olacaktır. 2025 yılında yapılacak altı aylık enflasyon zamları tüm emeklilere uygulanacaktır.
Örnek Hesaplama
2024 Yılı için
Güncelleme öncesi örnek aylık 10.000 TL
2023 Güncelleme Katsayısı 1,6612 16.612 TL
2024 Ocak Zammı %49,25 27.793 TL
2024 Temmuz Zammı %24,73 30.925 TL
TOPLAM 30.925 TL
2025 Yılı için
Güncelleme öncesi örnek aylık 10.000 TL
2023 Güncelleme Katsayısı 1,6612 16.612 TL
2024 Güncelleme Katsayısı 1,3920 23.090 TL
TOPLAM 23.090 TL
ÖZET OLARAK;
Günümüz dünyasında ve ülkemizde ekonomiyi etkileyen pek çok etken bulunmaktadır. Bu sebeple aralık ayı beklenmeli ve en yakın SGK ya hesaplama yaptırılarak karar verilmelidir.
2023 güncelleme katsayısının yüksek olması ve 2024 yılında yapılan yüksek enflasyon oranında artışlar, 2024 de enflasyon ve büyüme oranlarının düşük beklentisi, 2025 yılına göre 2024 yılında emekli olmayı avantajlı hale getirmektedir.
2000 yılında “gösterge oranı” uygulaması 2008 den sonra “güncelleme katsayısı” olarak değiştirildiğinden bu yana enflasyon oranı hiç bu kadar yüksek olmamıştı.20 yıldan fazla bir süre enflasyon bu kadar yüksek çıkmamış ve emekli-memur maaşlarına bu kadar yüksek oranlarda zamlar yapılmamıştı. Enflasyonun tekrar düşeceğinin beklenmesi ile birlikte bu kadar yüksek oranlarda zamlar beklenmemesi sebebiyle ilk defa bu yıl emekliliğe başvuru tarihi tartışılmaya başlandı.
SONUÇ OLARAK:
Bu veriler ışığında emeklilik müracaatını Ocak-Temmuz ayları arasında yapmak bir önceki yılın Ocak ve Temmuz zamlarından yararlanamamak anlamına geldiği için, emeklilik başvurusu için en ideal zamanın Temmuz-Aralık ayları arasında olması, yani Ocak ve Temmuz zamları alındıktan sonra başvuru yapılması daha mantıklı gözükmektedir. Burada dikkat edilecek husus, enflasyon ve büyümenin artarak mı, düşerek mi devam ettiğidir. 2024 ve 2025 arasında ki farkın sebebi; 2023 ve 2024 de yükselerek devam eden enflasyonun, 2024’ün ikinci yarısında ve 2025 yılında düşmesinin beklenmesidir.
Bu yazı tamamen bilgilendirme amaçlı olup, karar ve tercihler kişilere aittir. Karar vermeden önce konunun uzmanlarından destek alınmasını tavsiye ederiz. Bu makaleden dolayı yazar sorumlu tutulamaz.
YORUMLAR