Nöbetçi Eczaneler
DİYARBAKIR – Tarihi ve kültürel mirasının yanı sıra zengin mutfağıyla da öne çıkan Diyarbakır, gastronomi turizmi alanında tanıtım çalışmalarını sürdürüyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından düzenlenen Diyarbakır Kültür Yolu Festivali kapsamında, Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) tarafından yürütülen Lezzet Noktası Projesi ile kentte 48 gastronomi adresi belirlendi.
Proje kapsamında düzenlenen gastronomi programı; şefleri, gastronomi yazarlarını, yemek kültürü araştırmacılarını ve yerel işletmecileri bir araya getirdi. BigChefs Kurucu Ortağı Gamze Cizreli ile Michelin Rehberi’nde yer alan Şef Mahir Nazlıcan’ın ev sahipliğindeki programa, gastronomi dünyasından çok sayıda isim katıldı.
DİYARBAKIR MUTFAĞININ İMZASI: SUMAK EKŞİSİ
Gastronomi programının ev sahiplerinden Gamze Cizreli, Diyarbakır mutfağının ayırt edici özelliklerinden birinin ekşi tatların yoğun kullanımı olduğunu belirtti. Tane sumağın suda bekletilmesiyle elde edilen sumak ekşisinin meftunelerden dolmalara ve salata soslarına kadar pek çok yemekte kullanıldığını ifade eden Cizreli, vişne salçasının da yöresel mutfağın dikkat çeken malzemeleri arasında bulunduğunu söyledi.
Diyarbakır’a gelenlere duvaklı pilav, patlıcan meftunesi ve cevizli burma kadayıfı öneren Cizreli, kentin mutfak kültürünün kebap ve ızgarayla sınırlı olmadığını vurguladı. Fırın yemekleri ve geleneksel ev yemeklerinin de bu kültürde önemli bir yer tuttuğunu belirten Cizreli, Lezzet Noktası Projesi’nin yerel lezzetlerin ve bu yemeklere ilişkin hikâyelerin daha geniş kitlelere ulaşmasına katkı sunduğunu kaydetti.
MEFTUNE, KABURGA DOLMASI VE EZME GÜVEÇ ÖNE ÇIKIYOR
Michelin Rehberi’nde yer alan Şef Mahir Nazlıcan, Diyarbakır mutfağından kabak meftunesi, reyhanlı kaburga dolması ve ezme güveci önerdi. Sumak ekşisi ve sarımsakla hazırlanan kabak meftunesinin kendine özgü tadına dikkat çeken Nazlıcan, kaburga dolmasının Diyarbakır reyhanı ve Karacadağ pirinciyle hazırlanan geleneksel yemeklerden biri olduğunu anlattı.
Kuzu etiyle hazırlanan ezme güvecin de kentin öne çıkan lezzetleri arasında yer aldığını belirten Nazlıcan, yemeğin fırında pişirilerek ezme kıvamına getirildiğini ifade etti. Nazlıcan, Lezzet Noktası Projesi’nin ziyaretçilerin her yerde kolayca karşılaşamayacağı geleneksel tencere yemeklerini keşfetmesine yardımcı olduğunu söyledi.
KADIN KOOPERATİFLERİ YÖRESEL LEZZETLERİ YAŞATIYOR
Diyarbakır’ın gastronomi kültürünün tanıtılmasında kadın kooperatifleri de rol oynuyor. Hevsel Kadın Kooperatifi Başkanı Müzeyyen Kaya, 2024 yılında yedi kadınla başlayan çalışmalarının 13 kadın çalışanla devam ettiğini, evlerinde ve ilçelerde üretim yapan çok sayıda kadının da sürece katkı sunduğunu belirtti.
Kooperatifte içli köfte, yöresel dolmalar, gırık, meftune, mumbar, mantı, el açması gözleme ve reyhan şerbeti gibi geleneksel tatlar hazırlanıyor. Karacadağ pirinci, çeşitli bulgur türleri ve yöresel baharatlar da üretimde kullanılıyor.
Lezzet Noktası Projesi’nin işletmelerinin tanınırlığına katkı sağladığını belirten Kaya, proje kapsamındaki tabelaların ve ziyaretçilerin sosyal medya paylaşımlarının işletmelere ulaşmayı kolaylaştırdığını ifade etti.
Diyarbakır Gastro İnovasyon Merkezi bünyesinde faaliyet gösteren Key Ma Kadın Kooperatifi de yöresel ürünlerin üretimi ve tanıtımı için çalışmalar yürütüyor. Kooperatif Yönetim Kurulu Başkanı Meryem Özdemir Ok, Diyarbakır çöreği, pekmezli şileki tatlısı ve farklı sebzelerle hazırlanan meftunelerin kentin mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.
Sumak, vişne ve koruk ekşisinin yöresel yemeklerde kullanıldığını belirten Ok, geleneksel tariflerin yaşatılması ve unutulmaya yüz tutan tencere yemeklerinin yeniden tanıtılması açısından projenin önemine dikkat çekti.
CİĞER VE BURMA KADAYIF GELENEĞİ KUŞAKLARDIR SÜRÜYOR
Diyarbakır’ın gastronomi kimliğinde ciğer ve burma kadayıf da önemli bir yer tutuyor. Ciğerci Muharrem Usta’nın ikinci kuşak işletmecisi Kemal Tarhan, ailelerinin 1982’den bu yana Dağ Kapı bölgesinde hizmet verdiğini belirtti. Ciğerin yanı sıra lahmacun, kemikli et ve dönerin de işletmelerinde öne çıktığını söyleyen Tarhan, taze ürün kullanımının lezzet açısından belirleyici olduğunu ifade etti.
Kadayıfçı Hacı Levent’in üçüncü kuşak temsilcisi Murat Altunhan ise ailesinin 1960’lı yıllardan bu yana kadayıf ürettiğini anlattı. Geleneksel üretim yöntemlerini korumaya önem verdiklerini belirten Altunhan, kullanılan unun, sade yağın ve kadayıfın çıtırlığının lezzeti etkilediğini söyledi.
Altunhan, Diyarbakır’a gelen ziyaretçilere burma kadayıfın yanı sıra lahmacun, ciğer ve patlıcan meftunesini de önerdi. Lezzet Noktası Projesi’nin yerel işletmelerin tanıtımına ve ziyaretçilerin farklı tatlar keşfetmesine katkı sunduğunu dile getirdi.
48 LEZZET NOKTASIYLA GASTRONOMİ ROTASI
Diyarbakır Kültür Yolu Festivali kapsamında belirlenen 48 Lezzet Noktası, kentin mutfak kültürünü farklı yönleriyle tanıtmayı amaçlıyor. Geleneksel ev yemeklerinden ciğere, kadın kooperatiflerinin üretiminden kuşaklardır sürdürülen tatlı ustalığına kadar uzanan gastronomi rotası, ziyaretçilere yöresel lezzetleri yerinde deneyimleme imkânı sunuyor.
Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı tarafından yürütülen Lezzet Noktası Projesi, yerel işletmelerin görünürlüğünü artırmayı ve kentin gastronomi mirasını daha geniş kitlelere ulaştırmayı hedefliyor. Sumak ekşisinin belirgin lezzeti, Karacadağ pirinciyle hazırlanan tarifler ve geleneksel üretim yöntemleriyle Diyarbakır mutfağı, ciğer ve kadayıfın ötesindeki zenginliğiyle gastronomi turizminde öne çıkıyor.
