Nöbetçi Eczaneler
Memorial Göztepe Hastanesi Kanser Merkezi Başkanı Prof. Dr. Mustafa Özdoğan, “17 Kasım Dünya Akciğer Kanseri Günü” kapsamında hastalığın güncel durumunu ve yeni tedavi yaklaşımlarını değerlendirdi.
Her Yıl 2,5 Milyon Yeni Vaka
Dünya genelinde akciğer kanseri, tüm kanser vakalarının yaklaşık yüzde 12’sini oluşturuyor. 2022 verilerine göre her yıl yaklaşık 2,5 milyon kişi bu hastalığa yakalanırken, aynı yıl 1,8 milyon kişi akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetti.
Türkiye’de Her Yıl 41 Bin Yeni Vaka
Türkiye’de akciğer kanseri, en sık görülen kanser türü olarak öne çıkıyor. 2022 yılında 41 bin yeni vaka, 38 bin 500 ölüm kaydedildi. Ülkedeki kanser kaynaklı ölümlerin üçte biri akciğer kanserinden kaynaklanıyor.
Riskte Çevresel Faktörler Genetikten Daha Etkili
Prof. Dr. Özdoğan’ın aktardığına göre akciğer kanseri riskinde çevresel etkenler genetikten çok daha baskın:
-
Sigara: Vakaların yaklaşık %70’i
-
Hava kirliliği: PM2.5 seviyesindeki her 10 µg artış, ölüm riskini %8 artırıyor
-
Radon gazı
-
Mesleki maruziyet: Asbest, dizel egzozu, silika vb.
-
Pasif içicilik
-
Geçirilmiş akciğer hastalıkları
Kadınlarda Akciğer Kanseri Artış Gösteriyor
Erkeklerde görülen yeni vaka sayısında düşüş eğilimi olsa da kadınlarda dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Özellikle sigara içmemiş kişilerde görülen adenokarsinom tipi, kadınlarda daha yaygın görülüyor. Ev içi duman, yemek buharı, soba dumanı, hormon etkileri ve pasif içicilik risk artışının başlıca nedenleri arasında.
E-Sigara Sandığınız Kadar Masum Değil
2025 yılında yapılan geniş analizlere göre e-sigara kullanan kişilerde kanserle ilişkili biyobelirteçlerde artış gözlemlendi. Gençlerde geleneksel sigaraya başlama oranını üç kat artırdığı belirlenen e-sigaraların, sanılanın aksine zararsız olmadığı vurgulandı.
Erken Tanı İçin Bu Belirtileri Önemseyin
40 yaş üzeri ve sigara içen bireylerde düzenli kontrol öneriliyor.
50 yaş üzeri ve sigara öyküsü olan kişilerde yıllık düşük doz tomografi, erken tanı için kritik.
Belirtiler arasında:
-
Geçmeyen öksürük
-
Kanlı balgam
-
Nefes darlığı
-
Göğüs ağrısı
-
Kilo kaybı
-
Ses kısıklığı
-
Tekrarlayan zatürre
2025 Tedavide Bir Dönüm Noktası Oldu
Bu yıl akciğer kanseri tedavisinde önemli ilerlemeler kaydedildi:
-
Taletrectinib: ROS1 pozitif ve beyin metastazlı hastalarda etkili
-
Datopotamab Deruxtecan: EGFR mutasyonlu hastalarda hedefe yönelik düşük yan etkili tedavi
-
İmmünoterapi: Artık ameliyat öncesi ve sonrası dönemlerde de standart tedavi seçenekleri arasında
-
VATS Kapalı Cerrahi: Daha az ağrı ve hızlı iyileşme
-
Sıvı Biyopsi: Tümör DNA’sını kandan tespit ederek daha erken tanı imkânı
-
Tarlatamab: Küçük hücreli akciğer kanseri tedavisinde yeni umut
Uzmanlar, tüm bu gelişmelerin özellikle ileri evre hastalarda yaşam süresini ve yaşam kalitesini artırdığını belirtiyor.