II. Meşrutiyet’in Saray Mimarı  M. Vedad [Tek] Bey

Suna ve İnan Kıraç Vakfı İstanbul Araştırmaları Enstitüsü (İAE) yayımladığı araştırma kitaplarıyla İstanbul’a ilişkin akademik literatürün gelişmesine katkı sunmaya devam ediyor. İAE’nin İstanbul Araştırmaları Dizisi’nden çıkan II. Meşrutiyet’in Saray Mimarı: M. Vedad [Tek] Bey kitabı, Osmanlı-Türkiye mimarlık tarihinin ilk akademik eğitimli Türk mimarlarından Vedad Bey’in, “sermimar-ı hazret-i şehriyari” (Saray Başmimarı) olarak görev yaptığı beş yılı mercek altına alıyor.

Türkiye modern mimarlık tarihinin kurucu aktörlerinden Vedad Bey

Posta ve Telgraf Nezareti binası, İkinci TBMM binası, İzmit Saat Kulesi, Dolmabahçe Sarayı ek yapıları ve Moda Vapur İskelesi gibi önemli eserleri bulunan M. Vedad Tek, mimarlık eğitimini Paris’te aldıktan sonra İstanbul’a dönerek mesleğini ülkesinde yapmaya başladı. İstanbul’da kendi bürosunu kuran ilk Türk mimar olarak başladığı kariyerinde yükselerek ilerleyen M. Vedad Tek, Sultan II. Abdülhamid tarafından himaye edildi. 1909 yılında Sultan Reşad’ın tahta çıkmasıyla başmimarlık görevine atandı ve bu görevi 1914 yılına kadar sürdürdü. Sarayın gücünün azaldığı bir dönemde sermimar olmasının etkisiyle büyük ölçekli yeni hanedan yapıları inşa etme fırsatı bulamayan Vedad Bey’in temel görevi, hanedanın kullandığı tüm saray ve kasırların tamiratına ilişkin keşif defterlerini hazırlamaktı.

Yeni güç dengelerinin mimarlık ve onarım alanındaki yansımaları

Sultan Reşad’ın başmimarı unvanıyla yaptıkları ekseninde mimarın kariyerinde bir dönemi detaylandıran kitap, aynı zamanda yönetim biçiminin getirdiği yeni güç dengelerinin mimarlık ve onarım alanına yansımalarını ve İstanbul’daki hanedan yapılarında 1909 – 1914 arasında gerçekleştirilen müdahaleleri ortaya koymayı amaçlıyor.

İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyesi Dr. Müjde Dila Gümüş’ün detaylı arşiv çalışması ve derinlikli araştırmasına dayanan II. Meşrutiyet’in Saray Mimarı: M. Vedad [Tek] Bey, çizimler, keşif defterleri ve belgeler aracılığıyla Vedad Bey’in mimari uygulamalara ilişkin düşüncelerine, tarihi yapılara yaklaşımına ve iş süreçlerini yönetme biçimine dair de pek çok yeni bilgi sunuyor.

Yayına, kitapçıların yanı sıra Pera Müzesi Artshop’tan ve artshop.peramuzesi.org.tr’den ulaşmak mümkün.

II. Meşrutiyet’in Saray Mimarı: M. Vedad [Tek] Bey 

 

Dr. Müjde Dila Gümüş

İstanbul Araştırmaları Enstitüsü Yayınları 52

İstanbul Araştırmaları Dizisi 11
1. Baskı: İstanbul, Mayıs 2024

ISBN 978-625-94734-2-0

Kitap editörü: Özge Ertem

Etiket fiyatı: 500 TL (KDV dâhil)

Detaylı Bilgi: 

Özlem Karahan – Grup Yeni İletişim / okarahan@grupyeni.com.tr / (212) 292 13 13
Damla Pinçe – Pera Müzesi / damla.pince@peramuzesi.org.tr / (212) 334 09 00

 

Müjde Dila Gümüş 

İstanbul Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü öğretim üyesi Dr. Müjde Dila Gümüş, doktora eğitimini 2018 yılında “II. Meşrutiyet’te Saray İçin Çalışmak: Vedad (Tek) Bey’in Sermimarlık Dönemi” başlıklı tezle aynı bölümde tamamlamıştır. Doktora sonrası çalışmalarını 2019–2020 yılları arasında Harvard Üniversitesi Ağa Han İslam Mimarisi Programı’nda yürüten Gümüş’ün yayınları geç dönem Osmanlı mimarisine, bu dönem mimarlarının çalışma koşullarına ve eserlerinin yakın okumalarına odaklanır. İstanbul Art Nouveau’su kitabının (Albaraka Yayınları, 2023) editörüdür.