İSTANBUL – Bazı hikâyeler vardır; bir insanın hayatını anlatıyor gibi görünür ama aslında bir şehrin kaderini, acısını, gururunu ve memleket sevdasını anlatır.

Bazı insanlar vardır; doğduğu topraklardan ayrılır ama o toprakları hiçbir zaman geride bırakmaz.

Bazı çocuklar vardır; babalarını madene gönderir, akşam eve dönmesini bekler. Fakat bir gün kapıdan babaları yerine acı haber gelir.

İşte İsa Doruköz’ün hikâyesi, tam da böyle bir acının içinden doğdu.

O, bir madenci babanın evladıydı.

Ve babasını, Zonguldak’ın binlerce ailesinin bildiği o tarifsiz acılardan biriyle, madende meydana gelen bir kazada kaybetti.

Daha hayatın ne olduğunu anlamadan baba acısını yaşayan Doruköz, o gün yalnızca babasını kaybetmedi. Çocukluğunun bir parçasını, güven duygusunun bir bölümünü ve bir madenci ailesinin taşıdığı o ağır yükü de omuzlarına aldı.

Belki de yıllar sonra İstanbul’da yaptığı bütün çalışmaların altında bu çocukluk acısının izleri vardı.

Çünkü o, madeni dışarıdan görmemişti.

Madenin acısını evinde yaşamıştı.

Kömürün karasını yalnızca Zonguldak’ın dağlarında değil, kendi ailesinin kaderinde görmüştü.

DEVREK’TEN İSTANBUL’A UZANAN BİR HAYAT

İsa Doruköz’ün hayatı yalnızca maden acısından ibaret değildi.

Gençlik yıllarında memleketi Devrek’te elektrikçilik yaptı.

Köy köy dolaştı.

Elektrik direklerine çıktı.

Arızaları giderdi.

İnsanların evlerine ışık götürmek için çalışan bir emekçiydi.

O yıllarda belki kimse onun ileride İstanbul’da Zonguldaklıları bir araya getirmek için büyük bir mücadele vereceğini bilmiyordu.

Ama Doruköz’ün hayatında bir şey hiç değişmedi:

Emek.

Çalışmak.

Üretmek.

İnsanlara faydalı olmak.

Ve memleketine bağlı kalmak.

Yıllar sonra hayat onu İstanbul’a götürdüğünde, ailesiyle birlikte Esenyurt’a yerleşti.

Fakat İstanbul’a gelirken yalnızca birkaç parça eşya ve ailesini yanında getirmedi.

Zonguldak’ı da yanında getirdi.

Devrek’i getirdi.

Çocukluğunu getirdi.

Babasının hatırasını getirdi.

Madencilerin alın terini getirdi.

Karaelmas diyarının o kendine has insanını, kültürünü, türküsünü, dayanışmasını ve en önemlisi Zonguldaklılık ruhunu getirdi.

İSTANBUL’DA 67 PLAKAYI GÖRMEK BİLE YETİYORDU

Bugünün İstanbul’undan bahsetmiyoruz.

Sosyal medyanın olmadığı, insanların birbirine saniyeler içerisinde ulaşamadığı yıllardan bahsediyoruz.

2000’li yılların başı…

İstanbul milyonlarca insanın içinde birbirini kaybettiği devasa bir şehir.

Memleketinden kopup gelen Zonguldaklılar da bu büyük şehirde birbirlerini arıyordu.

O yıllarda bir 67 plakalı kamyon görmek bile insanın yüreğini yerinden oynatıyordu.

Bir 67 plakası görüldüğünde insanın aklına memleket geliyordu.

“Acaba kim?”

“Zonguldaklı mı?”

“Memleketten mi geldi?”

İsa Doruköz de o yıllarda 67 plakalı bir araç gördüğünde hemşehrisini arayanlardan biriydi.

Çünkü onun için 67 sadece bir plaka değildi.

67, memleketti.

67, çocukluktu.

67, babasının hatırasıydı.

67, maden ocağıydı.

67, Zonguldak’tı.

Ve İstanbul’da yaşayan Zonguldaklıların birbirine tutunabilmesi için bir kıvılcım gerekiyordu.

İşte o kıvılcımın ateşini yakanlardan biri İsa Doruköz oldu.

“ESKİ 67” İSMİYLE BİR MEŞALE YAKILDI

Zonguldak, Bartın ve Karabük bugün ayrı iller.

Fakat geçmişte aynı coğrafyanın, aynı kültürün, aynı maden havzasının ve aynı yaşam biçiminin insanlarıydı.

İstanbul’a göç eden bu insanların ortak hatıraları vardı.

İşte bu ortak hafızadan yola çıkan İsa Doruköz ve arkadaşları, Esenyurt Zonguldak Bartın Karabük Eski 67’liler Derneği’ni kurdu.

Derneğin kurucuları arasında Zonguldaklıların yanı sıra Bartınlı ve Karabüklü hemşehriler de yer aldı.

Adında “Eski 67” vardı.

Çünkü o isim, yalnızca eski bir plaka kodunu değil, ortak bir geçmişi temsil ediyordu.

Bir dönemin Zonguldak’ını…

Karaelmas diyarını…

Maden havzasını…

Aynı kültürü paylaşan insanları…

Ve memleketinden kopsa bile memleketini yüreğinden söküp atamayan insanları…

O DERNEK SADECE BİR DERNEK DEĞİLDİ

Eski 67’liler Derneği, İstanbul’da bir tabela ve dört duvardan ibaret değildi.

Orası, memleket hasreti çeken insanların kapısını çaldığı bir yerdi.

Bir Zonguldaklının başka bir Zonguldaklıyı bulduğu yerdi.

Bir Bartınlının hemşehrisiyle kucaklaştığı, bir Karabüklünün memleket sohbetine ortak olduğu yerdi.

Ve bu yapının ayakta kalması kolay olmadı.

Derneğin bulunduğu yerin kirası ve giderleri İsa Doruköz ile yönetimi tarafından karşılandı.

Yani mesele yalnızca “dernek başkanı” olmak değildi.

Mesele cebinden, zamanından, emeğinden ve hayatından vermekti.

Doruköz, Zonguldaklılık adına taşın altına elini değil, adeta bütün gövdesini koydu.

Çünkü o, hemşehriliği makam olarak değil, sorumluluk olarak gördü.

İSA DORUKÖZ’ÜN ZONGULDAK SEVDASI

Bugün bazı şeyler çok kolay görünebilir.

Bir dernek kurulur.

Bir sosyal medya hesabı açılır.

Bir etkinlik duyurulur.

İnsanlar çağrılır.

Ama 2000’li yılların başında bunların hiçbiri bugünkü kadar kolay değildi.

İşte İsa Doruköz, o zor yıllarda mücadele eden isimlerden biriydi.

Bir tarafta kendi hayatının yükü…

Bir tarafta babasının acısı…

Bir tarafta İstanbul’un devasa kalabalığı…

Ve diğer tarafta memleket özlemi çeken binlerce Zonguldaklı…

Doruköz bütün bunların arasında bir şey yapmaya çalıştı:

Zonguldaklıları birbirine hatırlatmak.

Ve bunu yalnızca söylemle değil, yıllarca emek vererek yaptı.

BAĞCILAR’DAN ESENYURT’A UZANAN DAYANIŞMA

İsa Doruköz’ün amcaoğlu Mustafa Doruköz’ün kurduğu Bağcılar Zonguldaklılar Derneği ile de ortak programlar gerçekleştirildi.

Dönemin önemli iletişim kanallarından biri olan 67 TV’de canlı yayınlanan programlar, binlerce kişiyi ekran başında buluşturdu.

Bu yayınlar yalnızca İstanbul’da değil, yurt dışında yaşayan Zonguldaklıların da dikkatini çekti.

Memleketinden kilometrelerce uzakta yaşayan Zonguldaklılar ekran başına geçti.

Belki Almanya’da…

Belki Hollanda’da…

Belki başka bir ülkede…

Ama ekranda Zonguldaklıları görünce bir anlığına memlekete döndüler.

Çünkü insanın memleket hasreti kilometreyle ölçülmez.

Bazen bir türkü yeter.

Bazen bir 67 plakası yeter.

Bazen ekranda Zonguldaklı bir yüz görmek yeter.

BELEDİYE ÖNÜNDE VERİLEN MÜCADELE

İsa Doruköz ve yönetiminin o dönemki Esenyurt Belediye Başkanı Necmi Kadıoğlu ile de çeşitli temasları oldu.

Derneğe yer tahsis edilmesi, sosyal alanlardan yararlanılması ve Zonguldaklıların kullanabileceği bir alan oluşturulması için çeşitli girişimlerde bulunuldu.

Bu süreçte baskılar, görüşmeler, talepler ve uzun uğraşlar yaşandı.

Kolay olmadı.

Fakat Doruköz geri adım atmadı.

Çünkü onun derdi yalnızca kendi derneğinin bir yere sahip olması değildi.

O, Zonguldak’ın İstanbul’da görünür olmasını istiyordu.

Bugün Esenyurt Fatih Mahallesi’ndeki parkta Zonguldak bayrağı gururla dalgalanıyorsa, bunu geçmişte verilen o mücadelelerin bir parçası olarak görmek gerekiyor.

Bir bayrağın dalgalanması bazen sıradan bir görüntüdür.

Ama Zonguldaklı için o bayrak başka şey anlatır.

O bayrak madenciyi anlatır.

O bayrak yerin yüzlerce metre altında çalışan işçiyi anlatır.

O bayrak evine dönemeyen babayı anlatır.

O bayrak yetim kalan çocukları anlatır.

O bayrak, Karaelmas’ın İstanbul’daki sessiz çığlığıdır.

MADEN ŞEHİTLERİ İÇİN İSTANBUL’DA DUALAR YÜKSELDİ

İsa Doruköz ve arkadaşlarının en önemli çalışmalarından biri ise maden şehitlerini unutturmamak oldu.

Zonguldak’ın acısı İstanbul’a taşındı.

Madende hayatını kaybeden işçiler için anma programları düzenlendi.

Kur’an-ı Kerim okundu.

Dualar edildi.

Maden şehitleri rahmetle anıldı.

Çünkü Zonguldaklı için maden şehidi sadece bir isim değildir.

O isim, bir ailenin babasıdır.

Bir çocuğun babasıdır.

Bir kadının eşidir.

Bir annenin evladıdır.

Bir kardeşin canıdır.

Ve Zonguldak’ın ortak acısıdır.

İstanbul’da yapılan bu programlar, yüzlerce kilometre uzakta bile o acının unutulmadığını gösterdi.

Belki salonda bulunan yaşlı bir madenci, arkadaşını hatırladı.

Belki bir çocuk, babasının anlattığı maden hikâyelerini düşündü.

Belki İsa Doruköz, kendi babasını hatırladı.

Çünkü onun için bu acı yabancı değildi.

O acının ne olduğunu çocuk yaşta yaşamıştı.

Belki de bu nedenle maden şehitlerine duyduğu vefa, onun hayatındaki en anlamlı miraslardan biri oldu.

RAMAZAN’DA KUMANYA, SOFRADA KARDEŞLİK

Eski 67’liler Derneği yıllar boyunca yalnızca kültürel faaliyetlerle de sınırlı kalmadı.

Ramazan ayında kumanyalar dağıtıldı.

İftar programları düzenlendi.

İhtiyaç sahiplerine ulaşılmaya çalışıldı.

Piknikler yapıldı.

Kahvaltılar düzenlendi.

Hemşehriler bir araya getirildi.

Bazen aynı sofranın etrafında yüzlerce kişi oturdu.

Ve o sofralarda sadece yemek yenilmedi.

Memleket konuşuldu.

Zonguldak konuşuldu.

Devrek konuşuldu.

Ereğli konuşuldu.

Çaycuma, Alaplı, Gökçebey, Kozlu, Kilimli konuşuldu.

Bartın, Karabük ve eski 67’nin ortak hikâyesi konuşuldu.

Çocuklara memleket anlatıldı.

Yaşlıların anıları dinlendi.

Ve Zonguldaklılık ruhu yeni nesillere aktarılmaya çalışıldı.

BUGÜNÜN ZONGULDAK’I, DÜNÜN EMEKLERİNİ UNUTMAMALI

Bugün İstanbul’da Zonguldak adı daha görünür.

Bugün Esenyurt’ta Zonguldak adı biliniyor.

Bugün Zonguldaklılar farklı etkinliklerde binlerce kişiyle bir araya gelebiliyor.

Bugün 67 plakası sosyal medyada bir paylaşımın konusu olabiliyor.

Fakat bugünün rahatlığı, dünün mücadelesini unutturmamalı.

Çünkü bugün atılan her adımın bir geçmişi var.

Bugün yakılan her meşalenin bir ilk kıvılcımı var.

Ve o kıvılcımı yıllar önce yakan insanlar var.

İsa Doruköz de o insanlardan biri.

Belki onun adı her zaman büyük salonlarda anılmadı.

Belki yaptığı fedakârlıkların tamamı gazete sayfalarına taşınmadı.

Belki derneğin kira parasını ödediğinde kimse görmedi.

Belki gece geç saatlere kadar program hazırlıkları yaptığında kimse bilmedi.

Belki belediye kapılarında beklediğinde yanında sadece birkaç arkadaşı vardı.

Ama o vazgeçmedi.

Çünkü onun için Zonguldak bir memleket isminden ibaret değildi.

Zonguldak onun hayatının kendisiydi.

BİR BABANIN HATIRASINDAN BİN KİŞİLİK HEMŞEHRİLİĞE

İsa Doruköz’ün hikâyesini farklı kılan belki de en önemli nokta burada.

O, madende kaybettiği babasının acısını yıllarca kendi içinde taşıdı.

Fakat o acının kendisini tüketmesine izin vermedi.

Tam tersine, o acıyı bir vefa duygusuna dönüştürdü.

Kendi babasının hatırasını, bütün maden şehitlerinin hatırasıyla birleştirdi.

Memleket özlemini, hemşehrilik dayanışmasına dönüştürdü.

Çocukluğundaki Zonguldak’ı İstanbul’da yaşatmaya çalıştı.

Bir insanın hayatındaki en büyük acılardan birini, başka insanların elinden tutmak için bir sebebe çevirdi.

İşte bunun adı Zonguldaklılık ruhudur.

Yerin altında kömür çıkaran madencinin dayanışmasıdır.

Aynı sofrada ekmeğini paylaşmaktır.

Bir hemşehrisinin zor gününde yanında olmaktır.

Maden şehidinin ailesinin acısını kendi acısı bilmektir.

Ve nerede olursan ol, 67 plakasını gördüğünde “Benim memleketim” diyebilmektir.

KARAELMAS’IN MEŞALESİ İSTANBUL’DA YANMAYA DEVAM EDİYOR

İsa Doruköz’ün hikâyesi aslında yalnızca bir dernek hikâyesi değil.

Bu, Zonguldak’ın İstanbul’daki göç hikâyesidir.

Bu, memleketinden kopmak zorunda kalan insanların hikâyesidir.

Bu, madencinin hikâyesidir.

Bu, baba acısının hikâyesidir.

Bu, hemşehrilik hikâyesidir.

Ve her şeyden önemlisi, vefa hikâyesidir.

Bir zamanlar Devrek’in köylerinde elektrik direklerine çıkan genç İsa…

Yıllar sonra İstanbul’da Zonguldaklıların sesini yükseltmek için başka bir mücadeleye çıktı.

Bir zamanlar insanlara elektrik götürmek için direklere çıkan o genç adam, yıllar sonra Zonguldaklılık meşalesini yakmak için insanların gönüllerine dokundu.

Bugün o meşale hâlâ yanıyorsa, bunda yıllarını memleket sevdasına veren insanların payı var.

Ve o insanların başında, kendi hayatındaki acıyı unutmadan başkalarının acısına da sahip çıkan İsa Doruköz geliyor.

Çünkü bazı insanlar sadece yaşadıkları döneme hizmet eder.

Bazıları ise kendilerinden sonra gelecek insanlara bir yol bırakır.

İsa Doruköz’ün bıraktığı yol; vefa, dayanışma ve Zonguldaklılık ruhunun yoludur.

Ve o yolun taşları, İstanbul’un sokaklarında yıllar önce döşenmeye başladı.

Bugün bir 67 plakası görüldüğünde hâlâ bir Zonguldaklının yüzünde tebessüm oluşuyorsa…

Bir Zonguldak bayrağı İstanbul’da dalgalandığında bir hemşehrinin göğsü kabarıyorsa…

Bir maden şehidi için İstanbul’da Kur’an okunup dua ediliyorsa…

Bir sofrada Zonguldaklılar aynı ekmeği paylaşıyorsa…

O hikâyenin bir yerinde, yıllar önce memleketini İstanbul’a taşıyan bir madenci evladının emeği vardır.

İsa Doruköz’ün emeği vardır.

Çünkü o, Zonguldak’tan İstanbul’a sadece göç etmedi.

Zonguldak’ın ruhunu İstanbul’a taşıdı.

Ve belki de onun bütün hayatını anlatan en güzel cümle şudur:

“İnsan memleketinden ayrılabilir… Ama memleket insanın içinden ayrılmaz.”

Zonguldak da İsa Doruköz’ün içinden hiç ayrılmadı.

Babası madende kaldı.

Ama babasının hatırası onunla birlikte İstanbul’a geldi.

Kömürün isi ellerden çıktı.

Ama Karaelmas’ın ruhu yürekte kaldı.

Ve yıllar sonra o ruh, İstanbul’da bir bayrakta, bir dernekte, bir duada, bir iftar sofrasında, bir piknikte ve en önemlisi “Hemşehrim” kelimesinde yeniden hayat buldu.